ΙΣΤΟΡΙΑ

Η ευρύτερη περιοχή των Χανίων κατοικείται συνεχώς από τη νεολιθική εποχή μέχρι σήμερα. Στη θέση "Καστέλι" έχουν εντοπιστεί κατάλοιπα μινωικού κέντρου, ενώ στην ίδια θέση κατά τα ιστορικά χρόνια βρισκόταν η αρχαία πόλη Κυδωνία, μια από της σημαντικότερες και ισχυρότερες κρητικές πόλεις κράτη της περιόδου.
Την Α' Βυζαντινή περίοδο (330-824 μ.Χ.) η Κυδωνία ήταν επισκοπική έδρα της περιοχής μέχρι το 824 μ.Χ. όταν και καταστρέφεται από τους Σαρακηνούς. Κατά την περίοδο της Αραβικής κυριαρχίας (828-961μ.Χ.) εμφανίζεται η ρίζα του τοπωνυμίου Χανιά. Το 961 μ.Χ. η Κρήτη επανέρχεται στον βυζαντινό έλεγχο από τον στρατηγό και μετέπειτα αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά. Ο οικισμός της Κυδωνίας παραμένει ένα σημαντικό στρατιωτικό κέντρο και ο λόφος Καστέλι οχυρώνεται περιμετρικά. Τμήμα του βυζαντινού αυτού τείχους προς το νότο σώζεται μέχρι σήμερα. Στην Τέταρτη Σταυροφορία, με την κατάλυση του Βυζαντινού κράτους (1204 μ.Χ.), η Κρήτη παραχωρείται στη Βενετία και διαιρείται αρχικά σε έξι και αργότερα σε τέσσερα μεγάλα διαμερίσματα. Ένα από αυτά είναι το διαμέρισμα των Χανίων (Canea).
Το 1252 η Βενετία αποφάσισε να εποικίσει την πόλη των Χανίων. Οι Βενετοί εγκαταστάθηκαν αρχικά στον λόφο Καστέλι, μέσα στο Βυζαντινό τείχος, όπου διαμόρφωσαν τον νέο οικισμό. Στους πρόποδες του λόφου αναπτύχθηκαν τα προάστια που αργότερα τα περιέκλεισαν τα καινούρια Ενετικά τείχη. Η πόλη και το λιμάνι της, δεύτερη σε σημασία για το Ενετικό Βασίλειο της Κρήτης μετά τον Χάνδακα, (το σημερινό Ηράκλειο), αποτέλεσε σημαντικό κέντρο εμπορίου με σημαντικές εγκαταστάσεις προστασίας του στόλου. Το 1645, μετά από δύο μήνες πολιορκία, τα Χανιά παραδίδονται στους Τούρκους και το 1669 όλη η Κρήτη βρίσκεται υπό Οθωμανική κυριαρχία. Η πόλη των Χανίων γνωρίζει νέα οικονομική ακμή, καθώς αναπτύσσεται σημαντική κίνηση γύρω από το εμπόριο τοπικών προϊόντων.
Η Κρητική Επανάσταση του 1897 είχε σαν αποτέλεσμα τη διεθνή κατοχή της Κρήτης από τις μεγάλες δυνάμεις. Κύριο κέντρο δράσης αυτών των γεγονότων αποτέλεσαν τα Χανιά. Ο Οθωμανικός στρατός αποχωρεί από την Κρήτη τον Νοέμβριο του 1898 και συγχρόνως εγκαταλείπει το νησί ο μισός Μουσουλμανικός πληθυσμός. Με την ίδρυση της "Κρητικής Πολιτείας" στα 1898, τα Χανιά γνωρίζουν τη μεγαλύτερη ακμή στην ιστορία τους ως πρωτεύουσα της Κρήτης και ζουν έντονα κάτω από τις νέες συνθήκες. Μετά την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα (1913) τα Χανιά παραμένουν πρωτεύουσα του νησιού και είναι η περίοδος που αρχίζει η συστηματική ανάπτυξη και χάραξη της πόλης των Χανίων έξω από τα τείχη. Αυτή την περίοδο γίνεται σταδιακή κατεδάφιση τμημάτων του τείχους και σημαντικών κτηρίων. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μεγάλο τμήμα της περιτειχισμένης πόλης καταστράφηκε από τους βομβαρδισμούς.